• Nije na raspolaganju za obnovu zbog korišćenja zemljišta – sela, putni koridori i unosi tampon zone oko i duž tih objekata; ili
• Nije na raspolaganju za obnovu zbog topografije terena npr. strmih padina (ukoliko postoje pouzdani podaci o njima).
U slučaju da postoji dovoljno podataka za dalje unapređivanje, tim može da vrši i druga slična prilagođavanja. Zatim, pomoću GIS-a, meri teritoriju svakog poligona i dodaje u GIS eventualne raspoložive opisne podatke za svaki od njih (npr. o pojedinim mogućnostima intervencije).
Konačni rezultat će biti karta na kojoj je prikazano celo područje procene i niz tabela (kao što je ona prikazana na slici 13).
76
Pristup prostornoj analizi digitalnim mapiranjem
Pristup prostornoj analizi digitalnim mapiranjem koristi baze podataka (GIS) da bi identifikovao prioritetne lokacije za obnovu. Izbor podataka GIS-a (u suštini karti GIS-a i odnosnih metapodataka) zasniva se na željenim rezultatima procene i kriterijumima i indikatorima identifikovanim u ranijim fazama procesa.
Tokom procesa digitalnog mapiranja vrši se identifikacija i mapiranje zemljišta koje je prioritetno za obnovu u šest koraka, kako je prikazano u Tabeli 15. Na primer, za procenu vršenu u Meksiku, tim je koristio sedam osnovnih digitalnih skupova podataka i informacije dobijene od aktera da bi formulisao sistem određivanja prioriteta (vidi Okvir 6). U Tabeli 16 prikazan je izvod sistema reklasifikacije i ponderisanja primenjen u toj proceni. Slika 14 prikazuje kako su tri različita skupa podataka u proceni u Meksiku dalo informacije (ili niz informacija) na osnovu kojih je vršeno konačno određivanje prioriteta.
Za procenu u Gvatemali koja je bila podstaknuta iskustvom iz Meksika, korišćen je sličan pristup za prostornu analizu putem digitalnog mapiranja. Karta koja je kreirana za procenu u Gvatemali (prikazana na Slici 15) utvrđuje osam tipova mogućnosti obnove (1) obalne šume; (2) područja mangrova; (3) šume za konzervaciju; (4) šume za proizvodnju;
(5) agrošumarstvo sa višegodišnjim usevima; (6) agrošumarstvo sa jednogodišnjim usevima; (7) silvo-pastoralna područja; i (8) zaštićena područja.
Uz kartu mogućnosti obnove mogu se dobiti i drugi ishodi koji pokazuju rezultate analize digitalnim mapiranjem u vidu tortnih grafikona, stubičastih grafikona, tabela podataka, itd.
Slika 13.
Primer kvantitativnih rezultata analize mapiranja znanja: područja mogućnosti za različite
intervencije OŠP u Gani (ha)
Agrošumarstvo
Pristup prostornoj analizi kroz mapiranje znanja može dati dragocene rezultate, kao što
je ova evidencija područja koja imaju mogućnosti za realizaciju različitih mera obnove. Dijagram pokazuje da
obnavljanje poljoprivrednog zemljišta (putem agrošumarstva i unapređenog
načina plodoreda) iznosi više od 50% ukupne pokrivenosti mogućnosti obnove.
Kontrolno izdanje
Identifikovati mogućnosti obnove koje bi trebalo ispitati.
Identifikovati slojeve podatka da bi se olakšala kvantifikacija tamo gde postoje takve mogućnosti obnove.
Prikupiti GIS skupove podataka.
Reklasifikovati GIS setove podatka u kategorije prioritetne za obnovu.
Kombinovati sve skupove podataka.
Primeniti algoritme za identifikaciju
specifičnih mogućnosti obnove po tipu intervencije.
Definisati razmere za prikupljanje i analizu prostornih podataka.
Stvoriti sistem klasifi- kacije da bi se elimini- salo zemljište najnižeg prioriteta za obnovu i klasifikovati preostalo zemljište kao visokog, srednjeg ili niskog prioriteta.
Doći do konačne karte zasnovane na različitim slojevima podataka. identifikacije i usavršavanja skupa potencijalnih mera obnove.
Lista potrebnih skupova podataka je formulisana, a njihova raspoloživost potvrđena.
GIS karte i odgovrajući metapodaci pribavljeni.
Svaki skup podataka je reklasifikovan i odražava priotitete obnove. Podaci kategorisani u one visokog, srednjeg ili niskog prioriteta (prema kriterijumima procene), primenjen sistem poena.
Sistem ponderisanja je takođe moguće oprimeniti da bi se istakao određeni kriterijum.
Rezultati procena svakog skupa podataka se
kombinuju za svaku tačku na karti. Biće potrebno kreirati sistem da bi se ovi rezultati dodelili finalnim kategorijama prioriteta. Dodatne podatake moguće je dodati na kartu na osnovu informacija izvučenih iz drugih doku-menata i baza podataka.
U slučaju Meksika, ovi dodatni slojevi su bili lokacije svih Zaštićenih područja u zemlji, lokacije zona visokog biodiverziteta i domninantni obrasci zemljišnog zakupa.
Procena podrazumeva osmišljavanje algoritama ili pravila o tome u kom predelu će određena intervencija biti najpodesnija, a zatim upotre-bu kombinovanih skupova prostornih podataka da bi se dobila procena područja i identifikovale glavne
Videti Tabelu 6 za skupove digitalnih podaka korišćenih za procenu u Meksiku.
Videti stranu 65 za promere načina reklasifikacije dva skupa podataka i sistem ponderisanja upotrebljen za procenu u Meksiku.
See Table 16 for examples of how two datasets were reclassified and a weighting system applied in the Mexico assessment.
Slika 14 prikazuje kako su tri skupa podataka procene u Meksiku pomogla da se napravi redosled prioriteta informacija za finalnu kartu.
Slika 22 to prikazuje za jedno područje u Ruandi.
Pristup prostornoj analizi digitalnim mapiranjem
Korak Aktivnost Cilj Pojedinosti Više informacija
78
Okvir 6.
Digitalno mapiranje na nacionalnom nivou, primer iz Meksika
Procena u Meksiku suštinski je razmatrala primenu i kombinaciju dogovorenih skupova ekoloških, ekonomskih i društvenih kriterijuma (svaki ponderisan prema svom značaju) da bi se konstruisao geografski model koji može da identifikuje područja priortetna za obnovu šuma. U Meksiku je na raspolaganju obilje podataka. U proceni su korišćeni sledeći tematski slojevi podataka:
• Šumarsko zoniranje (razmera 1:250.000): zemljište pogodno za šumarstvo, ali koje se trenutno koristi za druge namene ili propada (usled požara, štetočina, itd); naznačen je i rizik od erozije.
• Indeks ekonomskog pristiska (razmera 1:250.000): rizik od krčenja šuma na osnovu društvenoekonomskih podataka.
• Potencijalno korišćenje zemljišta (razmera 1:100.000): ekonomski potencijal zemljištapodesnog za šumarstvo.
• Poljoprivreda (razmera 1:250.000): morfološke, fizičke i hemijske karakteristike zemljišta, uključujući i sve faktore koji ograničavaju upotrebu zemljišta.
• Stanje očuvanosti vegetacije (razmera 1:250.000): klasifikacija vegetacije prema stepenu očuvanja ili transformacije.
• Otpornost na požare (razmera 1:250.000): kombinacija rizika od požara i sposobnosti vegetacije da se obnovi nakon požara.
• Pretnje i mogućnosti za konzervaciju i održivo upravljanje mezofilnim planinskim šumama: područja koja predstavljaju pretnju očuvanju mezofilnih planinskih šuma ili mogućnost za upravljanje mezofilnim planinskim šumama.
Na ovaj način, ceo proces procene bio je participativan. Pre analize pomoću koje je identifikovan dogovoreni skup kriterijuma i izvršeno njihovo ponderisanje, održana je radionica na kojoj je učestvovalo više aktera. Četrdeset osam učesnika ove radionice dolazilo je iz 13 različitih organizacija: državnih agencija, akademskih institucija i civilnog društva. Na narednoj radionici predstavljeni su nalazi, pregledani korišćeni kriterijumi i počelo je planiranje za nacionalnu strategiju Meksika za OŠP.
Rezultati procene ukazali su na to da 300.000 km2 u Meksiku predstavlja potencijalno područje za obnovu šumskih predela. Model procene takođe je pokazao da je devet posto ove površine visokog prioriteta. Sedamnaest posto je ocenjeno kao područje srednjeg prioriteta, a 74% kao područje niskog prioriteta, što ukupno predstavlja oko 13% cele teritorije Meksika.
Ne samo da je procena dala rezultate koji su direktno korišćeni za odlučivanje na visokom nivou u sektoru šumarstva, već je igrala važnu ulogu u okupljanju različitih državnih institutucija iz oblasti šumarstva i obnove, čime je uspostavljena obećavajuća međuinstitucionalna platforma za planiranje i realizaciju zajedničkih strategija obnove.
Kontrolno izdanje
Kriterijumi Prvobitne kategorije posto-jećih skupova podataka Postojeće šumsko zemljište, visok stepen degradacije
Nešumsko zemljište najpogodnije za šumarstvo, visok stepen degradacije
Existing forest lands or land most suited to forestry, with medium degradation
Postojeće šumsko zemljište ili zemljište najpogodnije za šumarstvo, nizak stepen degradacije.
Šumsko zemljište najpogodnije za šumarstvo, degradirano ali je obnova već u toku
Visok stepen verovatnoće požara i nizak stepen mogućnosti oporavka Visok stepen verovatnoće požara i visok stepen mogućnosti oporavka Nizak stepen verovatnoće požara i nizak stepen mogućnosti oporavka Nizak stepen verovatnoće požara i visok stepen mogućnosti oporavka
Dodeljen
prioritet obnove Visok (3)
Degradacija zemljištaRizik od požara
Tabela 16.
Primer reklasifikacije skupova podataka i primene sistema ponderisanja (procena u Meksiku)