• 沒有找到結果。

本實驗一共製作了 Co/Pt、Ni/Pt、Fe/Pt、CuNi/Pt、Co/Pd、Ni/Pd、Fe/Pd 和 CuNi/Pd 8 個系列的樣品,加上 Ni/Cu 樣品做為參考組來研究不同材料異向性 界面磁阻(AIMR)的現象,對每個樣品分別做了磁場在垂直於電流的平面上旋轉 的 磁 阻 量 測 , 以 及 磁 場 從 平 行 電 流 方 向 (longitudinal) 轉 到 垂 直 膜 面 方 向 (perpendicular)的磁阻量測。所有樣品確實都有如預期地觀察到異向性界面磁阻 (AIMR)的現象,同時也在 Ni/Pt、Ni/Pd 和 CuNi/Pd 這三組樣品中量到了 ρ

P

L

這個和異向性磁阻(AMR)趨勢相反的特殊現象。

我們探討了 Co/Pt、Ni/Pt、Fe/Pt、CuNi/Pt、Co/Pd、Ni/Pd、Fe/Pd 和 CuNi/Pd 多層膜異向性界面磁阻(AIMR)的現象,同時以 Ni/Cu 多層膜當作對照組,證實 異向性界面磁阻(AIMR)的現象確實是與 Pt 和 Pd 這種擁有很強自旋軌道交互作 用(spin-orbit interaction)的材料有關。

所有樣品的異向性界面磁阻變化(ΔR

TP

)大致上都是隨著每層鐵磁層的膜厚 越薄而增加,其中 Pt 系列的樣品在每層磁性層膜厚薄到 1.67nm~2nm 時,磁阻 的變化ΔR

TP

開始下降,Pd 系列的樣品則是只看到ΔR

TP

隨著每層鐵磁層的膜厚 越薄而增加,只有 Fe/Pd 的樣品在磁性層膜厚薄到 1.25nm 時ΔR

TP

開始下降。

異向性界面磁阻(AIMR)的成因可能為磁性層與非磁性層的界面有因磁邊際 效應(magnetic proximity effect)所產生的磁矩在垂直膜面的分量被固定住,或者是 自旋霍爾磁阻(spin Hall magnetoresistance)造成,這個議題目前仍在爭議中。從日 本 E. Saitoh 的團隊量測成長於釔鐵石榴石(YIG)的 Pt 薄膜數據看起來,他們在磁 場從 longitudinal 到 perpendicular 方向上的磁阻量測並沒看到異向性磁阻(AMR) 的現象,而自旋霍爾磁阻(spin Hall magnetoresistance)正好解釋了這個現象,因為 當磁場在 longitudinal 和 perpendicular 方向時,磁矩與電流所產生的所產生自旋 流(spin current)的自旋方向都是垂直的,不應該看到磁阻的變化,所以他們認為 這個磁阻的變化並不是因為 Pt 中的磁性所造成;可是美國 Johns Hopkins 大學錢

80

嘉陵教授的團隊以 x 光磁圓偏振二向性(XMCD)的方法,在成長於 YIG 上 1.5 nm 的 Pt 薄膜量測到 Pt 的磁矩,證明 Pt 在 YIG 上確實會藉由磁邊際效應(magnetic proximity effect)誘發出磁性。

由本實驗多層膜的異向性界面磁阻變化百分比(ΔR

TP

/R

P

)隨著每層非鐵磁層 (Pt、Pd)膜厚改變的數據來看,ΔR

TP

/R

P

會隨著非鐵磁層(Pt、Pd)的膜厚變薄而增 加。若以自旋霍爾磁阻(spin Hall magnetoresistance)的觀點來解釋,非鐵磁層(Pt、

Pd)變薄會使自旋流(spin current)變弱,應該導致 ΔR

TP

/R

P

隨著非鐵磁層(Pt、Pd) 的膜厚變薄而下降,可是本實驗的ΔR

TP

卻隨著非鐵磁層(Pt、Pd)的膜厚變薄而增 加,與錢嘉陵老師團隊所量測的 Pt 中磁阻變化大小隨著 Pt 膜厚變化的趨勢相同,

所以自旋霍爾磁阻(spin Hall magnetoresistance)並無法解釋這個現象。

至於為何 Ni/Pt、Ni/Pd 和 CuNi/Pd 的多層膜中磁場垂直膜面的電阻(ρ

P

)會大 於磁場平行電流的電阻(ρ

L

),甚至出現了類似異向能中單軸異向性(uniaxial anisotropy)與雙軸異向性(bi-axial anisotropy)耦合的現象,還是無法解釋。

81

附錄

82

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=80 N=60

N=40

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pt/Co)

xN

/Pt 5T 10K

N=20

N=16 N=12

N=8

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pt/Co)

xN

/Pt 5T 300K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4 N=8

N=16 N=12

N=20 N=40

N=60 N=80

Co/Pt 多層膜在 300 K 的磁阻量測原始數據

83

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pt/Ni)

xN

/Pt 5T 10K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pt/Ni)

xN

/Pt 5T 300K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40 N=16 N=8

Ni/Pt 多層膜在 300 K 的磁阻量測原始數據

84

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40 N=16 N=8

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Fe/Pt 多層膜在 10 K 的磁阻量測原始數據

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pt/Fe)

xN

/Pt 5T 300K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40 N=16 N=8

Fe/Pt 多層膜在 300 K 的磁阻量測原始數據

85

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pt/CuNi)

xN

/Pt 5T 10K

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40 N=16 N=8

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

CuNi/Pt 多層膜在 10 K 的磁阻量測原始數據

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pt/CuNi)

xN

/Pt 5T 300K

Re si sta n ce ( O h m)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40 N=16 N=8

CuNi/Pt 多層膜在 300 K 的磁阻量測原始數據

86

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pd/Co)

xN

/Pd 5T 10K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pd/Co)

xN

/Pd 5T 300K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40 N=16 N=8

Co/Pd 多層膜在 300 K 的磁阻量測原始數據

87

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pd/Ni)

xN

/Pd 5T 10K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pd/Ni)

xN

/Pd 5T 300K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40 N=16 N=8

Ni/Pd 多層膜在 300 K 的磁阻量測原始數據

88

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pd/Fe)

xN

/Pd 5T 10K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40 N=16 N=8

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Fe/Pd 多層膜在 10 K 的磁阻量測原始數據

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pd/Fe)

xN

/Pd 5T 300K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40 N=16 N=8

Fe/Pd 多層膜在 300 K 的磁阻量測原始數據

89

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pd/CuNi)

xN

/Pd 5T 10K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40 N=16 N=8

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Pd/CuNi)

xN

/Pd 5T 300K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

CuNi/Pd 多層膜在 300 K 的磁阻量測原始數據

90

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Cu/Ni)

xN

/Cu 5T 10K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

(Cu/Ni)

xN

/Cu 5T 300K

Resista nce (Ohm)

θ, φ (deg.)

TP-angle LP-anple

N=4

N=12

N=20

N=60 N=80

N=40 N=16 N=8

Ni/Cu 多層膜在 300 K 的磁阻量測原始數據

91

為了確認 Ni/Pt 和 Ni/Pd 的樣品中ρ

P

L

和類似雙軸異向性特殊現象是在飽 和場底下所量測的結果,所以又在 9 T 下重複量了一次,結果與 5 T 下的量測結 果的相同,結果如下圖。

-100 -50 0 50 100 150 200 250 300 350 7.576

7.577 7.578 7.579 7.580

-100 -50 0 50 100 150 200 250 300 350 10.239

10.240 10.241 10.242 10.243

-100 -50 0 50 100 150 200 250 300 350 4.37

4.38 4.39 4.40 4.41

-100 -50 0 50 100 150 200 250 300 350 4.85

4.86 4.87 4.88 4.89 4.90

(Pt/Ni)

xN

/Pt 10K N=40

R e si st a n ce (O h m)

θ (deg.)

5T 9T

(Pt/Ni)

xN

/Pt 10K N=80

R e si st a n ce (O h m)

θ (deg.)

5T 9T

R e si st a n ce (O h m)

θ (deg.)

5T 9T

(Pd/Ni)

xN

/Pd 10K N=60 (Pd/Ni)

xN

/Pd 10K N=80

R e si st a n ce (O h m)

θ (deg.)

5T 9T

Ni/Pt 和 Ni/Pd 5 T 與 9 T 量測比較圖

92 參考文獻

[1] Lord Kelvin, Philosophic Magazine, 1857

[2] M. N. Baibich, J. M. Broto, A. Fert, F. Nguyenvan Dau, F. Petroff, P. Etienne, G.

Creuzet, A. Friederich and J. Chazelas, Phys. Rev. Lett. 61,2472(1988) [3] M.Julliere,Phys.Lett.54A,225(1975)

[4] J.S.Moodera,L.R.Kinder,T.M.Wong,and R.Meservey,Phys.Rev Lett.74,3273(1995) [5] W. Gil, D. Gorlitz, M. Horisberger, and J. Kotzler, Phys. Rev. B 72, 134401

(2005).

[6] A. Kobs, S. Hesse, W. Kreuzpaintner, G. Winkler, D. Lott, P. Weinberger, A.

Schreyer, and H. P. Oepen, Phys. Rev. Lett. 106, 217207 (2011)

[7] S. Y. Huang, X. Fan, D. Qu, Y. P. Chen, W. G. Wang, J. Wu, T. Y. Chen, J. Q. Xiao, and C. L. Chien, Phys. Rev. Lett. 109, 107204 (2012)

[8] Y. M. Lu, Y. Choi, C. M. Ortega, X. M. Cheng, J. W. Cai1, S. Y. Huang, L. Sun, and C. L. Chien, Phys. Rev. Lett. 110, 147207 (2013)

[9] H. Nakayama, M. Althammer, Y.-T. Chen, K. Uchida1, Y. Kajiwara, D. Kikuchi, T.

Ohtani, S. Geprägs, M. Opel, S. Takahashi, R. Gross, G. E. W. Bauer, S. T. B.

Goennenwein, and E. Saitoh, Phys. Rev. Lett. 110, 206601 (2013)

[10] P. F. Garcia, A. D. Meinhaldt, and A. Suna, Appl. Phys. Lett. 47, 178 (1985) [11] F. J. A. den Broeder, V. Hoving, and P. J. H. Bloemen, J. Magn. Magn. Mater. 93, 562 (1991)

[12] N. W. E. McGee, M. T. Johnson, J. J. de Vries, and J. ann de Stegge, J. Appl.

Phys. 73, 3418 (1993)

[13] C.-J. Lin, G. L. Gorman, C. H. Lee, R. F. C. Farrow, E. E. Marinero, H. V Do, H.

Notarys, and C. J. Chien, J. Magn. Magn. Mater. 93, 194 (1991)

[14] G. H. O. Daalderop, P. J. Kelly, and F. J. den Broeder, Phys. Rev. Lett. 68, 682

93

(1992)

[14] E. E. Fullerton, I. K. Schuller, H. Vanderstraeten, and Y. Bruynseraede, Phys. Rev.

B 45, 9292 (1992)

[15] T. Chen and V. Marsocci, J. Appl. Phys. 43, 1554 1972 [16] R. Potter, Phys. Rev. B 10, 4626 1974

[17] M. V. Pitke, Czech. J. Phys. B 21 (1971)

[18] Jung-Chuan Lee, Chih-Hsun Hsieh, Che-Chun Chang, Leng-Wei Huang, Lu-Kuei Lin, and Shang-Fan Lee, J. Appl. Phys. 113, 17C714 (2013)

相關文件