E70103
【範例】:草履蟲每 6 小時會自身分裂來進行繁殖,下表是草履蟲繁殖 36 小時的紀錄情形。
請問 36 小時後草履蟲的繁殖數量為多少隻?
時間 0 6 小時 12 小時 18 小時 24 小時 30 小時 36 小時 草履蟲數量 1 2 2 × 2 4 × 2 8 × 2 16 × 2 ?
解 :
我們可以使用乘法簡記:
2 × 2 = 2 2
4 × 2 = 2 × 2 × 2 = 2 3 8 × 2 = 2 × 2 × 2 × 2 = 2 4 16 × 2 = 2 4 × 2 = 2 5
32 × 2 = 2 5 × 2 = 2 6 ∴ 答:有 2 6 隻。
乘方(次方)的意義:
同一個數的本身連乘若干次叫做「自乘」,所得到的積叫做此數的乘方(或次方)。
【範例】:
3 2
×3 2
×3 2
×3 2
×3 2
= (3
2
) 5 =243
32
。【範例】: (-3) × (-3) × (-3) × (-3) =(-3) 4 = 81。
【範例】: (-5) × (-5) × (-5) = (-5) 3 =-125。
【範例】: (-
3
2
) × (-3
2
) × (-3
2
) = (-3
2
) 3 =-3 3 3
2 2 2
´
´
´
´
=-27 8
。【範例】: (0.1) × (0.1) × (0.1) = (0.1) 3 = 0.001。
【範例】: (-1.1) × (-1.1) × (-1.1) = (-1.1) 3 =-1.331。
乘方(次方)的讀法:
一般來說,將一個數 a 連乘 n 次所得的積記為 a n ,讀作「a 的 n 次方」,我們 稱 a 為乘方(或次方)的底數(或簡稱底),n 為指數。
【範例】: 2 6 讀作:「2 的 6 次方」。
【範例】:(-5) 3 讀作:「負 5 的 3 次方」。
【範例】:(-
3
2
) 3 讀作:「負三分之二的 3 次方」。E70103
指數律運算規則:
若 m、n 都是正整數(或 0),且 m ³ n、a≠0,則:
1. a m × a n = a m + n 2. a m ÷ a n = a m - n
【範例】: (
3 2
) 3 ×(3
2
) 2 =(3 2
×3 2
×3 2
)×(3 2
×3 2
)=(3
2
) 5 =(3
2
) 3 + 2 。【範例】: (-5) 3 ×(-5)=(-5)×(-5)×(-5)×(-5)=(-5) 4 =(-5) 3 + 1 。
【範例】:(5) 3 ÷(5) 2 =
5 5
5 5 5
´
´
´
= 5 =5 3 - 2 。【範例】:(-1.1) 4 ÷(-1.1) 2 =(-1.1) 4 - 2 =(-1.1) 2 =1.21。
附註:(7) 3 ÷(7) 3 =
7 7 7
7 7 7
´
´
´
´
= 1 =(7) 3 - 3 =7 0 ,因此我們規定 a 0 =1。由於 a 0 的規定是依據兩個數相除得來的,而除數不能為 0,所以 a 必須不為 0,
因此,對任意不為 0 的數 a,我們規定 a 0 =1。
【範例】: (-5) 0 =1。
【範例】: (-5) 0 ×(-3.25) 0 ×(-7) 3 =1×1×(-343)=-343。
若 m、n 都是正整數(或 0),且 b≠0、a≠0,則:
3. a - n =
a
n1
(因為a
n1
=a 0 ÷ a n = 1 ÷ a n = a 0 - n =a - n ) 4. (a m ) n = a m ´ n5. (a × b ) m = a m × b m
【範例】: (6 3 ) 2 =(6×6×6)×(6×6×6)=6 6 =6 3 ´ 2 。
【範例】: [(-5) 3 ] 2 =[(-5)×(-5)×(-5)] ×[(-5)×(-5)×(-5)]
=(-5) 6 =(-5) 3 ´ 2 。
【範例】: (6 - 3 ) 2 =( 3
6
1
) 2 = 36
1
× 36
1
= 3 3 6 61
´ = 6
6
1
=6 - 6 。【範例】: (4 5 ) - 2 = 5 2 ) 4 (
1 = 10
4
1
=4 - 10 。E70103
【範例】:[(-5)×2] 3 =[(-5)×2]×[(-5)×2]×[(-5)×2]
=(-5)×(-5)×(-5)×2×2×2
=(-5) 3 ×2 3 。
【範例】:(-2) 3 ×6 2 ×(-2) 5 ×6 - 4 =(-2) 3 ×(-2) 5 ×6 2 ×6 - 4
=(-2) 8 ×6 - 2
=(-2) 8 ×(2×3) - 2
=2 8 ×2 - 2 ×3 - 2
= 2
6
3 2
有關乘方(或次方)正負數的判別:
【範例】: 比較看看下列各乘方的解:
(-2) 2 、(-2) 3 、(-2) 4 、(-2) 5 、(-2) 6 、(-2) 7 。 解 : (-2) 2 =(-2).(-2)=4。
(-2) 3 =(-2).(-2).(-2)=-8。
(-2) 4 =(-2).(-2).(-2).(-2)=16。
(-2) 5 =(-2).(-2).(-2).(-2).(-2)=-32。
(-2) 6 =(-2).(-2).(-2).(-2).(-2).(-2)=64。
(-2) 7 =(-2).(-2).(-2).(-2).(-2).(-2).(-2)=-128。
所以,由上面的例子可得知:(-a) n ,a>0 且 n>0 則 1. 若 n 為偶數,則(-a) n >0。
2. 若 n 為奇數,則(-a) n <0。
有關指數律運算的應用:
【範例】: 比較看看(-2) 4 和-2 4 是否相等?
解 : (-2) 4 =(-2).(-2).(-2).(-2)=16,
但-2 4 =-(2) 4 =-(2.2.2.2)=-16。
所以(-2) 4 和-2 4 是不相等的。
答:(-2) 4 ≠-2 4 。
備註:在此範例中-(2 4 )和-2 4 試相等的,所以-2 4 =-(2 4 )=-16。
【範例】: 下列各題何者為正、何者為負?
(1) (-3) 100 (2) (-
3
2
) 99 (3) (-99) 0 (4) -(5 1
) 98 解 : 為正的是:(1) (-3) 100 、(-99) 0 。 ∵(-99) 0 =1。為負的是:(2) (-
3
2
) 99 、(4) -(5
1
) 98 。E70103
【範例】: 請求出下列各題的解:
(1) 2 × 7 3 ÷ 5 6 3 (2) 3 × 10 5 × 11 11 ÷15 7 7 解 : (1) 2 × 7 3 ÷ 5 6 =( 3 2 × 4 2 )×( 3 3 × 2 3 )÷ 3 6 3
=( 2 × 4 3 )×( 2 2 × 3 3 )÷ 3 6 3
=( 2 × 4 3 )× 2 6 ÷ 3 6 3
= 2 × 4 3 2
(2) 3 × 10 5 × 11 11 ÷15 7 7 =( 3 × 7 5 )× 7 3 × 3 5 × 4 11 ÷ 7 15 7
= 15 × 7 3 × 3 5 × 4 11 ÷ 7 15 7
= 3 × 3 5 × 4 11 7
答:(1) 2 × 7 3 ÷ 5 6 = 3 2 × 4 3 。 2 (2) 3 × 10 5 × 11 11 ÷15 7 7 。
底數為分數的運算:
【範例】:請求出下列各題的解:
(1) (-
3 4
) 3 ×(2
3
) 2 (2)8 3
÷(2 1
) 4解 :(1) (-
3 4
) 3 ×(2
3
) 2 =-( 33
3
4 )×( 2
2
2
3 )=- 3 2
2 3
2 3
3 4
´
´ =-
3 16
(2)
8 3
÷(2 1
) 4 =8 3
÷ 42 1
=8
3
×2 4 =6【範例】:請求出下列各題的解:
(1) (-
2 1
) 4 ×(3 4
) 2 ÷(5
3
) 2 (2) [(2 1
) 2 ] 4解 :(1) (-
2 1
) 4 ×(3 4
) 2 ÷(5
3
) 2 = 42
1
× 22
3 4 × 2
2
3
5 = 2 2
2
3 3
5
´ = 4
2
3 5
(2) [(
2
1
) 2 ] 4 =(2
1
) 8 = 82
1
指數比大小:
【範例】:試比較 2 、 24 3 、 16 10 的大小關係? 8 解 :因為 2 =24
( )
2 3 8 = 8 83 =16
( )
3 2 8 = 9 810 8
8 < 8 9 < 8 10 8 所以 2 < 24 3 < 16 108
E70103
【範例】:試比較 2 、 55 3 、 44 4 的大小關係? 33 解 :因為 2 =55
( )
2 5 11 = 32 113 =44
( )
3 4 11 = 81 114 =33
( )
4 3 11 = 64 1132 < 11 64 < 11 81 11 所以 2 < 55 4 < 33 3 44
【範例】:試比較 2 - 24 、 3 - 16 、 10 - 8 的大小關係?
解 :因為 2 - 24 = 24
2
1
=( )
2 3 81 = 8
8
1
3 - 16 = 16
3
1
=( )
3 2 81 = 8
9
1
10 - 8 = 8
10
1
10
81
< 89
1
< 88
1
所以 10 - 8 < 3 - 16 < 2 - 24
【範例】:試比較- 4 、- 44 2 、- 66 3 的大小關係? 55 解 :先比較 4 、 44 2 、 66 3 55
因為 4 =44
( )
4 4 11 = 256 112 =66
( )
2 6 11 = 64 113 =55
( )
3 5 11 = 243 1164 < 11 243 < 11 256 11 所以 2 < 66 3 < 55 4 44 即- 2 >- 66 3 >- 55 4 44
【範例】:試比較
24
2 1 ÷
ø ç ö è
æ
、16
3 1 ÷
ø ç ö è
æ
、8
10 1 ÷
ø ç ö è
æ
的大小關係?解 :因為
24
2 1 ÷
ø ç ö è
æ
=3 8
2 1
ú ú û ù ê ê ë é
÷ ø ç ö è
æ
=8
8 1 ÷
ø ç ö è æ
16
3 1 ÷
ø ç ö è
æ
=2 8
3 1
ú ú û ù ê ê ë é
÷ ø ç ö è
æ
=8
9 1 ÷
ø ç ö è æ
8
10 1 ÷
ø ç ö è
æ
<8
9 1 ÷
ø ç ö è
æ
<8
8 1 ÷
ø ç ö è æ
所以
8
10 1 ÷
ø ç ö è
æ
<16
3 1 ÷
ø ç ö è
æ
<24
2 1 ÷
ø
ç ö
è
æ
E70103
【範例】 :比較各數的大小 2 20 、4 12 、8 6 。
解 :2 20 、4 12 =(2 2 ) 12 =2 24 、8 6 =(2 3 ) 6 =2 18 故 8 6 < 2 20 < 4 12 。
【範例】:比較各數的大小 3 5 、9 4 、27 2 。 解 :3 5 、9 4 =(3 2 ) 4 =3 8 、27 2 =(3 3 ) 2 =3 6
故 3 5 < 27 2 < 9 4 。
【範例】:比較各數的大小 2 - 20 、4 - 12 、8 - 6 。 解 :2 - 20 = 20
2
1
、4 - 12 =(2 2 ) - 12 =2 - 24 = 242
1
、8 - 6 =(2 3 ) - 6 =2 - 18 = 182
1
故 4 - 12 < 2 - 20 < 8 - 6 。
【範例】:比較各數的大小 -3 5 、-9 4 、-27 2 。
解 :-3 5 、-9 4 =-(3 2 ) 4 =-3 8 、-27 2 =-(3 3 ) 2 =-3 6 故 -9 4 < -27 2 < -3 5 。
方法 3: 1 < a,且 m < n , 則 a m < a n 。 0 < a < 1,且 m < n , 則 a n < a m 。
【範例】:比較各數的大小 (
2
5
) 5 、(2
5
) 4 、(2 5
) 3 解 :(2
5
) 3 < (2
1
) 4 < (2 5
) 5【範例】:比較各數的大小 (-
2
5
) 5 、(-2
5
) 4 、(-2
5
) 3 、(-2 5
) 2 解 :(-2
5
) 5 = - (2
5
) 5 , (-2
5
) 3 = - (2
5
) 3 ,(-2 5
) 4 =(2
5
) 4 , (-2
5
) 2 = (2 5
) 2 - (2
5
) 5 < - (2
5
) 3 < 0 < (2
5
) 2 < (2 5
) 4 故 (-2
5
) 5 < (-2
5
) 3 < (-2
5
) 2 < (-2 5
) 4【範例】:比較各數的大小 (
2
1
) 5 、(2
1
) 4 、(2 1
) 3 解 :(2
1
) 5 < (2
1
) 4 < (2
1
) 3E70103
【範例】:比較各數的大小 (-
2
1
) 5 、(-2
1
) 4 、(-2
1
) 3 、(-2 1
) 2 解 :(-2
1
) 5 = - (2
1
) 5 , (-2
1
) 3 = - (2
1
) 3 , (-2
1
) 4 = (2
1
) 4 , (-2
1
) 2 = (2 1
) 2 - (2
1
) 3 < - (2
1
) 5 < 0 < (2
1
) 4 < (2 1
) 2 , 故 (-2
1
) 3 < (-2
1
) 5 < (-2
1
) 4 < (-2 1
) 2【範例】:比較各數的大小 (-
100
99
) 5 、(-100
99
) 4 、(-100
99
) 3 、(-100
99
) 2 解 :(-100
99
) 5 = - (100
99
) 5 , (-100
99
) 3 = - (100
99
) 3 (-100
99
) 4 = (100
99
) 4 , (-100
99
) 2 =(100 99
) 2 - (100
99
) 3 <- (100
99
) 5 < 0 < (100
99
) 4 < (100
99
) 2 , 故 (-100
99
) 3 < (-100
99
) 5 < (-100
99
) 4 < (-100
99
) 2【範例】:比較各數的大小 21 20 、22 21 、22 20 解 :21 20 < 22 20 ,
22 20 < 22 21
故 21 20 < 22 20 < 22 21 。
【範例】:已知-
a
n = 2 、a
-m = 3 、b
n = 5 、1 6 - =
b
m ,計算下列各式的值:(1) -
a
2 n = ? (2) 2a
3 n = ? (3)a
- n 4 = ?(4)
( ) a 2n 3 = ? (5) a
n +m = ? (6) 9 ( ab
) 2 m -n = ?
(7) ÷ ÷ = ø ö ç ç è æ n
b a
2? (8)
( ) b 3 n = ? (9) - ( ) b 3 n = ?
解 :因為-
a
n = 2 ,所以a
n = - 2因為
a
-m = 3 ,所以1 3
m
=
a
,所以3
= 1 a
m因為
1 6 - =
b
m ,所以b
m = - 6(1) -
a
2 n = - (a
2n ) = - (a
n ´ 2 ) = - [(a
n ) 2 ] = - [( - 2 ) 2 ] = - ) ( 4 = -4 (2) 2a
3 n = 2 (a
3n ) = 2 (a
n ´ 3 ) = 2 [(a
n ) 3 ] = 2 [( - 2 ) 3 ] = 2 ( - ) 8 = -16E70103
(3)
a
- n 4 = n= a
41 ÷ =
ø ç ö è æ 1
4a
n÷ =
ø ç ö è æ
-
4
2 1
16 1
(4)
( ) a 2n 3 = ( ) a n ´ 2 3 = [
( a
n ) 2 ]
3 = ( a
n ) 6 = ( - 2 ) 6 = 64
[
(a
n ) 2]
3 = (a
n ) 6 = ( - 2 ) 6 = 64(5)
a
n +m =a
n ´a
m = (-2)×3 1
=3 - 2
(6) 9 (
ab
) 2 m -n = 9 (a
2 m - n ´b
2 m - n ) = 9 ( ´ ) =2 2
n m n
m
b b a
a
9( )
5 6 2
3 1
2 2
´ - -
÷ ø ç ö è æ
´ =
5 - 18
(7) ÷ ÷ = ø ö ç ç è æ n
b
a
2( )
n =
n
b
a
2( )
- = 5
2 2
5 4
(8)
( ) b 3 n = ( ) b n 3 = ( ) 5
3 =
125
(9) - ( ) b 3 n = - ( ) b n 3 = - ( ) 5
3 =
-125
( ) 5
3=
125 (9) -( ) b 3 n = - ( ) b n 3 = - ( ) 5
3 =
-125
- ( ) 5
3=
-125E70103
【例題 1】 【例題 2】
求(-
5
3
) 3 的値。解:(-
5
3
) 3 =-125 27
求(-
3
2
) 4 的値。解:(-
3 2
) 4 =81 16
【例題 3】 【例題 4】
請問下列空格的數為何:
(1) 2 5 × 2 3 = 2 □
(2)(-3 3 ) × (-3) 6 = (-3) □ 答:(1) □=8 (2) □=9
請問下列空格的數為何:
(1) 2 6 ÷ 2 3 = 2 □ (2) 5 7 ÷ 5 4 = 5 □
答:(1) □=3 (2) □=3
【例題 5】 【例題 6】
(1)計算(-
7
2
) 3 的値。(2)計算 3
3
7
2 的値。
答:(1) -
343
8
。 (2)343
8
。(1)計算(-
7
2
) 2 的値。(2)計算(-
4
7
) 3 的値。答: (1)
49
4
。 (2) -64 343
。【例題 7】 【例題 8】
計算下列各式的値:
(1) (
5
3
) 3 × (5 3
) 2 = (2) (13) 10 ÷ (13) 8 =答:(1)
3125
243
。 (2) 169 。計算下列各式的値:
(1) (-5) 3 × 5 2 = (2) (1.5) 19 ÷ (1.5) 17 =
答:(1) -3125 。 (2) 2.25 。
E70103
【例題 9】 【例題 10】
求(-
3
2
) 3 × 3 2 × (-2
1
) 4 的値。答:-
6 1
。求(-
2 1 1
) 2 ×5
2
÷ (-5
2 2
)的値。答:-
8 3
。【例題 11】 【例題 12】
以下□都代表正數,請求出下列□中 的數為何:
(1) 5 4 = □ 2 ,則□= 。 (2) 3 6 = □ 3 ,則□= 。 (3) 16 4 = □ 8 ,則□= 。
答:(1) □=25 (2) □=9 (3) □=4
以下□、○都代表正數,請求出下列
□ 、○中的數為何:
(1) 2 12 = 4 □ = 8 ○ ,
則□= ,○= 。
(2) 81 = □ 2 ,= ○ 4 ,
則□= ,○= 。
(3) 10 6 = 100 □ = 1000 ○ ,
則□= ,○= 。
答:(1) □=6,○=4。
(2) □=9,○=3。
(3) □=3,○=2。
【例題 13】 【例題 14】
求下列各式的値:
(1) (-1) 10 × (-1) 21 × 100 0 =?
(2) (-2) 4 × (-3 2 ) × 5 2 ÷ 2 2 =?
(3) |(3-9) 2 ÷ (7-10)|=?
答:(1) -1 (2) -900 (3) 12
求下列各式的値:
(1) (15-22) 3 ÷(9-16) 2 × 99 0 =?
(2) (100-99) 100 ÷ (299-300) 201 =?
(3) -(-1) 3 -[(-1) 3 ] 4 =?
答:(1) -7 (2) -1 (3) 0
E70103
【例題 15】 【例題 16】
求下列各式的値:
(1) 2 7 ´ 3 5 ¸ 6 3
(2) 3 10 ´ 5 11 ´ 11 7 ¸ 15 7 解:
(1) 原式=( 2 × 4 2 )×( 3 3 × 2 3 )÷ 3 6 3
=( 2 × 4 3 )×( 2 2 × 3 3 )÷ 3 6 3
=( 2 × 4 3 )× 2 6 ÷ 3 6 = 3 2 × 4 3 2 (2) 原式=( 3 × 7 5 )× 7 3 × 3 5 × 4 11 ÷ 7 15 7
= 15 × 7 3 × 3 5 × 4 11 ÷ 7 15 7
= 3 × 3 5 × 4 11 7 答:(1) 2 × 7 3 ÷ 5 6 = 3 2 × 4 3 2
(2) 3 × 10 5 × 11 11 ÷15 7 7
求下列各式的値:
(1) 6 10 ´ 3 5 ¸ 9 5
(2) 8 10 ´ 2 11 ´ 128 7 ¸ 2 30 解:
(1) 原式=
( 2 ´ 3 )
10´ 3
5¸ 3
10= 2 10 ´ 3 10 ´ 3 5 ¸ 3 10
= 2 ´ 10 3 5
(3) 原式= 2 30 ´ 2 11 ´ 2 49 ¸ 2 30
= 2 60
【例題 17】 【例題 18】
比較下列各數的大小:
(1) 2 24 、3 16 、10 8 (2) 2 20 、4 12 、8 6
(3) (-0.3) 2 、(-0.3) 3 、(-0.3) 4 答:
(1) ∵ 2 24 =8 8 、3 16 =9 8 、10 8
∴ 10 8 >3 16 >2 24 (2) ∵ 4 12 =2 24 、8 6 =2 18
∴4 12 >2 20 >8 6
(3) (-0.3) 2 >(-0.3) 4 >(-0.3) 3
比較下列各數的大小:
(1) 3 5 、9 4 、27 2 (2) 2 55 、3 44 、4 33
(3) (-1.5) 3 、(-1.5) 4 、(-1.5) 5 答:(1) ∵ 9 4 =3 8 、27 2 =3 6
∴ 9 4 >27 2 >3 5
(2) ∵ 2 55 =8 11 、3 44 =81 11 、4 33 =64 11
∴ 3 44 >4 33 >2 55
(3) (-1.5) 4 >(-1.5) 3 >(-1.5) 5
【例題 19】 【例題 20】
比較下列各數的大小:
(-
5
4
)、(-5
4
) 2 、(-5
4
) 3 、(-5 4
) 4 答:(-
5
4
) 2 >(-5
4
) 4 >(-5
4
) 3 >(-5 4
)比較下列各數的大小:
(-
3
5
)、(-3
5
) 2 、(-3
5
) 3 、(-3 5
) 4 答:(-