• 沒有找到結果。

三角形的四心之向量關係式

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "三角形的四心之向量關係式"

Copied!
6
0
0

加載中.... (立即查看全文)

全文

(1)

三角形的四心之向量關係式

阮瑞泰

一、 前言

在閱讀 換個觀點看三角形的四心 (數學傳播 30 卷 2 期) 時, 內容提及

已知銳角 △ABC (BC = a, CA = b, AB = c), G 為重心、 I 為內心、 H 為垂心、 O 為外心、 此四心與三頂點的連線所形成的三個的三角形, 其面積比分別為

a△ABG : a△BCG : a△CAG = 1 : 1 : 1 a△ABI : a△BCI : a△CAI = c : a : b

a△ABH : a△BCH : a△CAH = c4−(a2− b2)2 : a4−(b2−c2)2 : b4−(c2−a2)2 a△ABO : a△BCO : a△CAO = c2(a2+b2−c2) : a2(b2+c2−a2) : b2(c2 + a2−b2)

使我聯想起, 曾推論所得的三角形之四心向量關係式, 發現其係數比恰為四心與三頂點連 線的面積比。 所以我透過三角形之四心向量關係式之推論, 來驗證四心與三頂點連線的面積比。

文中用到一些現行高中教材中的公式及定理, 及解題技巧。 如三角形的重心及內心的向量關係, 面積公式 (海龍公式) , 解方程組的克拉瑪公式, 三角形的垂心及外心的向量解題技巧, 頗適合 高中的同學們閱讀參考。

二 、 本文

(一) 公式 1: 三角形四心的向量關係式

已知 △ABC 的重心 G, 內心 I, 垂心 H 及外心 O, X 為空間中任一點, 試以 −−⇀

XA,

−−⇀

XB, −−⇀

XC 來表示 −−⇀

XG, −⇀

XI,−−⇀

XH,−−⇀

XO 1. 重心: −−⇀

XG = 1 3

−−⇀

XA +1 3

−−⇀

XB + 1 3

−−⇀

XC 。 2. 內心: −⇀

XI = a a+ b + c

−−⇀

XA + b a+ b + c

−−⇀

XB + c a+ b + c

−−⇀

XC.

29

(2)

3. 垂心: −−⇀

XH = a4− (b2 − c2)2 16(a△ABC)2

−−⇀

XA+ b4− (c2− a2)2 16(a△ABC)2

−−⇀

XB + c4− (a2− b2)2 16(a△ABC)2

−−⇀

XC 。 4. 外心: −−⇀

XO = a2(b2 + c2− a2) 16(a△ABC)2

−−⇀

XA + b2(c2+ a2− b2) 16(a△ABC)2

−−⇀

XB + c2(a2 + b2− c2) 16(a△ABC)2

−−⇀

XC 。 解法: 重心及內心的關係式於教材中均有說明, 不再贅述, 僅將關係式列舉如上:

3. 垂心: −−⇀

XH = a4− (b2− c2)2 16(a△ABC)2

−−⇀

XA +b4− (c2− a2)2 16(a△ABC)2

−−⇀

XB +c4− (a2− b2)2 16(a△ABC)2

−−⇀

XC 解法:

設−⇀

AH = x−⇀

AB + y−⇀

AC





−⇀AB·−⇀

AH= x·

−⇀AB

2+y·−⇀

AB·−⇀

AC

−⇀AC·−⇀

AH= x·−⇀

AC·−⇀

AB+y·

−⇀AC

2 (垂心性質: −⇀

AB·−⇀

AH=−⇀

AC·−⇀

AH=−⇀

AB ·−⇀

AC)





b2+ c2− a2

2 = c2x+b2 + c2− a2

2 y

b2+ c2− a2

2 = b2+ c2− a2

2 x+ b2y (1) 若 b2+ c2− a2 = 0, 則 x = 0, y = 0,

⇒−⇀

AH = 0−⇀

AB + 0−⇀

AC =⇀

0 , H = A 。 (直角三角形的垂心在直角頂點) (2) 若 b2+ c2− a2 6= 0





1 = 2c2

b2+ c2− a2x+ y 1 = x + 2b2

b2+ c2− a2y

⇒ 利用克拉瑪公式

△ =

2c2

b2+ c2− a2 1

1 2b2

b2+ c2− a2

= 2bc b2+ c2− a2

2

− 1

= [(b + c)2− a2][a2− (b − c)2] (b2+ c2− a2)2

= (b + c + a)(b + c − a)(a − b + c)(a + b − c) (b2+ c2− a2)2 ,

(3)

(令 s =a+ b + c

2 , 則 −a + b + c

2 = s−a, a− b + c

2 = s−b, a+ b − c

2 = s−c)

= 16s(s − a)(s − b)(s − c) (b2+ c2− a2)2 ,

△x =

1 1

1 2b2 b2+ c2− a2

= a2+ b2− c2 b2+ c2− a2,

△y =

2c2

b2+ c2− a2 1

1 1

= c2+ a2 − b2 b2+ c2− a2,

∵△ 6= 0, ∴ (x, y) 有唯一解

⇒ x = △x

△ = (b2+c2−a2)(a2+b2−c2)

16s(s−a)(s−b)(s−c) = b4− (c2− a2)2 16s(s−a)(s−b)(s−c), y=△y

△ = (b2+ c2− a2)(c2+ a2− b2)

16s(s − a)(s − b)(s − c) = c4− (a2− b2)2 16s(s − a)(s − b)(s − c),

⇒−⇀

AH = b4− (c2− a2)2 16s(s − a)(s − b)(s − c)

−⇀AB+ c4− (a2− b2)2 16s(s − a)(s − b)(s − c)

−⇀AC

令 X 為空間中的任意一點, 且 −⇀

AH = x−⇀

AB + y−⇀

AC,

∴ −−⇀

XH−−−⇀

XA = x(−−⇀

XB −−−⇀

XA) + y(−−⇀

XC −−−⇀

XA)

⇒−−⇀

XH= (1 − x − y)−−⇀

XA + x−−⇀

XB + y−−⇀

XC

= a4− (b2− c2)2 16s(s − a)(s − b)(s − c)

−−⇀

XA+ b4− (c2− a2)2 16s(s − a)(s − b)(s − c)

−−⇀

XB

+ c4 − (a2− b2)2 16s(s − a)(s − b)(s − c)

−−⇀

XC 且 a△ABC =ps(s − a)(s − b)(s − c) 則−−⇀

XH = a4− (b2− c2)2 16(a△ABC)2

−−⇀

XA +b4− (c2− a2)2 16(a△ABC)2

−−⇀

XB +c4− (a2− b2)2 16(a△ABC)2

−−⇀

XC 。

4. 外心: −−⇀

XO = a2(b2+ c2 − a2) 16(a△ABC)2

−−⇀

XA +b2(c2+ a2− b2) 16(a△ABC)2

−−⇀

XB +c2(a2+ b2− c2) 16(a△ABC)2

−−⇀

XC 。

(4)

解法: 設 −⇀

AO= x−⇀

AB+ y−⇀

AC





−⇀AB·−⇀

AO = x ·

−⇀AB

2+ y ·−⇀

AB·−⇀

AC

−⇀AC·−⇀

AO = x ·−⇀

AC ·−⇀

AB+ y ·

−⇀AC

2, (外心性質: −⇀

AB·−⇀

AO = 1 2

−⇀AB

2)





 c2

2 = c2x+b2+ c2− a2

2 y

b2

2 = b2+ c2− a2

2 x+ b2y (1) 若 b2+ c2− a2 = 0, 則 x = 1

2, y = 1

2, (仿垂心的討論)

⇒−⇀

AO= 1 2

−⇀AB +1 2

−⇀AC, O 為 BC 的中點。(直角三角形的外心在斜邊中點) (2) 若 b2+ c2− a2 6= 0





1 = 2x +b2+ c2− a2 c2 y 1 = b2+ c2− a2

b2 x+ 2y

⇒ 利用克拉瑪公式求解 x, y

△ =

2 b2+ c2 − a2 c2 b2+ c2− a2

b2 2

= 4 −b2+ c2− a2 bc

2

=[(b + c)2− a2][a2− (b − c)2] b2c2

=(b + c + a)(b + c − a)(a − b + c)(a + b − c)

b2c2 ,

(令 s =a+ b + c

2 , 則 −a + b + c

2 = s−a, a− b + c

2 = s−b, a+ b − c

2 = s−c)

=16s(s − a)(s − b)(s − c) b2c2 ,

△x =

1 b2+ c2− a2 c2

1 2

=c2+a2−b2

c2 , △y=

2 1

b2+c2−a2 b2 1

=a2+b2−c2 b2 ,

(5)

∵△ 6= 0, ∴ (x, y) 有唯一解

⇒ x = △x

△ = b2(c2+ a2− b2)

16s(s−a)(s−b)(s−c), y= △y

△ = c2(a2+ b2− c2) 16s(s−a)(s−b)(s−c)

⇒−⇀

AO= b2(a2+ c2− b2) 16s(s − a)(s − b)(s − c)

−⇀AB+ c2(a2+ b2− c2) 16s(s − a)(s − b)(s − c)

−⇀AC,

令 X 為空間中的任意一點, 且 −⇀

AO= x−⇀

AB+ y−⇀

AC,

∴ −−⇀

XO −−−⇀

XA = x(−−⇀

XB −−−⇀

XA) + y(−−⇀

XC −−−⇀

XA)

⇒−−⇀

XO = (1 − x − y)−−⇀

XA + x−−⇀

XB + y−−⇀

XC

= a2(b2+ c2− a2) 16s(s − a)(s − b)(s − c)

−−⇀

XA+ b2(c2+ a2− b2) 16s(s − a)(s − b)(s − c)

−−⇀

XB

+ c2(a2+ b2− c2) 16s(s − a)(s − b)(s − c)

−−⇀

XC 且 a△ABC =ps(s − a)(s − b)(s − c) 則−−⇀

XO = a2(b2+ c2− a2) 16(a△ABC)2

−−⇀

XA +b2(c2+ a2− b2) 16(a△ABC)2

−−⇀

XB +c2(a2+ b2− c2) 16(a△ABC)2

−−⇀

XC (二) 公式 2:

已知 A, B, C, P 四點共平面, l−⇀

P A+ m−⇀

P B+ n−⇀

P C =⇀ 0 , 則 a△P AB : a△P BC : a△P CA = |n| : |l| : |m|

證明: (1) P 在 △ABC 的內部, 則 l, m, n > 0, (l, m, n < 0 亦同), 如右圖

取−−⇀

P A = l−⇀

P A,−−⇀

P B = m−⇀

P B, −−⇀

P C = n−⇀

P C

∵l−⇀

P A+ m−⇀

P B+ n−⇀

P C =⇀ 0 ,

∴−−⇀

P A +−−⇀

P B+−−⇀

P C =⇀

0 , P 為 △ABC 的重心。

⇒ a△P AB = a△P BC = a△P CA = 1

3a△ABC。 又 a△P AB

a△P AB =

1 2|−⇀

P A| · |−⇀

P B| · sin θ

1 2|−−⇀

P A| · |−−⇀

P B| · sin θ

= 1

l· m, (∠AP B = θ)

⇒ a△P AB = 1

l· ma△P AB, 同理可得 a△P BC = 1

m· na△P BC, a△P CA = 1

n· la△P CA

(6)

⇒ a△P AB : a△P BC : a△P CA = n : l : m (2) P 在 △ABC 的外部, 則 l < 0, m, n > 0 (l > 0, m, n < 0 亦同), 如右圖

取−−⇀

P A = −−⇀

P A, ⇒ P 在 △ABC 的內部, 且 ∵ (−l)−−⇀

P A + m−⇀

P B+ n−⇀

P C =⇀ 0 ,

∴a△P AB : a△P BC : a△P CA = n : (−l) : m。

a△P AB = 1 2|−⇀

P A| · |−⇀

P B| · sin θ = 1 2|−−⇀

P A| · |−⇀

P B| · sin(π − θ) = a△P AB, 同理可得 a△P AC = a△P AC。

由 (1)、 (2) 得證公式 2。

(三) 公式 3: 三角形四心與三頂點連線所成三角形之面積比 已知 △ABC 的重心 G, 內心 I, 垂心 H 及外心 O, 則 (1) a△ABG : a△BCG : a△CAG = 1 : 1 : 1。

(2) a△ABI : a△BCI : a△CAI = c : a : b。

(3) a△ABH : a△BCH : a△CAH = c4−(a2−b2)2 : a4−(b2−c2)2 : b4−(c2−a2)2。 (4) a△ABO : a△BCO : a△CAO = c2(a2+b2−c2) : a2(b2+c2−a2) : b2(c2+a2−b2)。

證明:

取 X = G, I, O, H, 由公式 1 與公式 2 即可得證。

三、 後語

謝謝學長伍榮輝老師的校稿與鼓勵。

—本文作者任教高雄市市立新莊高中—

參考文獻

相關文件

三角形中幾個優美的不等式

資格: 數學及其相關科系 (大學、 研究所) 畢業或應屆畢業者。. 甄選: 凡具備上述資格,

如果將一個三角形的內部, 想像成浩瀚幽冥的夜空, 那麼最為耀眼明亮, 引人注目的星星 群, 應是三角形的重心、 內心、 外心及垂心, 合稱為三角形的四心。 它們各自具有下列渾然天成

Peretz, An inequality for circle packings proved by semidefinite programming [J], Discrete Comput. Rockafellar, Convex Analysis [M], Princeton University Press, New

(即直角三角形斜邊中點為此三角形的外心。)

節名 指數函數 對數函數 弧度量 三角函數的圖形 平面向量表示法 平面向量的內積 行列式與一次方程組

請在空格中填入適當的角度,使∠A、∠B、∠C 恰好成為一組三角形的內角,並寫出三角形是

布爾扎諾研究的領域涵蓋宗教、哲學、與數學。而其著作中對往後數學發展具有舉足 輕重地位的當數《無限悖論》(Paradoxien des Unendlichen) 一書。由於書禁的限制,這本 書直到他死後三年,也就是